Indiegangers.nl

Generaal Spoor- Een bijzonder mens

Generaal S. H. Spoor. Legercommandant in Indonesië gedurende de jaren 1946 t/m1949

Reeds bij zijn leven was de Generaal een legende voor de ruim honderdduizend Nederlandse jongemannen, die gedurende de moeilijkste jaren in Nederlands geschiedenis op leven en dood ondergeschikt waren aan zijn militair-politiek inzicht en beleid.Gen_Spoor_aan_bureauHij was een legende van een diep menselijk medegevoel, van begrip voor de noden en behoeften van zijn soldaten en - misschien méér nog- voor die millioenenvolken van Indonesié, voor wier welzijn, rust en veiligheid hij zijn troepen onafgebroken inspireerde tot grootse daden van zelfdiscipline, uithoudingsvermogen en verdraagzaamheid. Wat de Generaal van zijn mannen eiste, was bijna bovenmenselijk, maar hij kon dit doen, omdat hii van zichzelf altijd méér eiste.

 

Toen Japan in Augustus 1945 door de knieën ging, kwam met de staf der Nederlandse Strijdkrachten de kolonel S. H. Spoor, directeur NEFIS (NEth. Forces Intelligente Service) uit Australië terug naar Batavia.Het was een totaal verwaarloosd, kreperend Batavia, dik onder vuil en zweren, doorknoeid met prikkeldraadversperringen en rumoerig van schietpartijen, een stinkend politiek moeras, waar de grijnslach van Nippen als een hoon over lag. Het leven was er een dolle maalstroom en alles, wat in die dagen geschiedde, kwam met de onverwachtheid, die het karakter van een maalstroom is, tot stand.

 

Derhalve ook de benoeming van de opvolger van Luitenant-Generaal van Oyen, Legercommandant. Op de 3e januari 1946 droeg de Luitenant-Generaal van Oyen te Batavia het Legercommando over aan de Generaal-Majoor. tijdelijk Luitenant-Generaal S. H. Spoor.Deze was toen nauwelijks zes-en-veertig jaar oud geworden, een grote, zeer verzorgde man, beminnelijk, met aandachtige ogen en een brede mond vol wilskracht en in de hoeken het raadsel tussen cynisme en humor. Een van zijn voorvaderen Spoor was burgemeester van Utrecht. Zijn vader was de violist André Spoor, concertmeester van het Concertgebouworkest. Zijn moeder, de verpleegster Catharina Jauze, stierf bij de geboorte van een kind, toen Simon Spoor nog maar 14 jaar oud was. Evenals zijn musische vader was hij Frans georiënteerd, en hij was Frans spiritueel: sprankelend, origineel, humoristisch, strijdbaar. In talloze geschriften en ook in de mond van talloze theoretici is Generaal Spoor een „politieke" generaal genoemd. In feite is dit een halve waarheid, want vóór alles was hij een militair, een zeer kundige en moedige militair, geniaal over het hele vlak der krijgskunde en tot in alle facetten van het moderne Legerapparaat.

 

Het was zijn belangstelling voor alles, wat het roerige tijdvak tekende, waarin hij tot zulk een hoge verantwoordelijkheid was geroepen, en zijn liefde voor de historie, die hem zich deden interesseren voor de politiek. En vooral was het, dat hij door de omstandigheden gedwóngen werdGen_Spoor_aan_kade, aan het politieke steekspel deel te nemen.In de conferentiezaal van de Legercommandant hing een tekst, voor een ieder duidelijk zichtbaar en als de waarschuwing, met wat voor man men te maken had, als men die kamer binnenging:

 

De wezenlijke oorzaak van al het kwaad dat ons overkomt, is onze besluiteloosheid. Want wij houden wel genoeg vergaderingen en beraadslagen wel uit en tena, maar daar tegenover staat, dat wij even traag in het doen zijn, als ijverig en breedsprakig in het converseren.

 

Tegen deze lijfsspreuk van Prins Willem I zagen ministers, raadslieden, regerings-adviseurs en -commissies, journalisten en buitenlandse politici op. En zij moèsten in de man tegenover hen de positieve belichaming van deze woorden herkennen. De Generaal Spoor was, naar het woord van één zijner hoofdofficieren een militaire revolutionnair. Dit revolutionnaire was de houding. die hij als hoogste gezagsdrager innam tegenover zijn onderhebbenden en het was een revolutie. die zijn soldaten, het land Indonesië en zijn naam goed deed. Zijn lichaam ging er echter aan ten gronde.

 

Hij bleef in Indonesië achter.Een eenvoudig, houten soldatenkruis tussen de vierduizend andere, die er op de Nederlandse erevelden staan. omgeven door een erewacht van dode Nederlandse en Indonesische soldaten Van hem gaf H.M. de Koningin de boodschap mee aan de Nederlandse jeugd: ..Houdt op de weg. die thans nog voor U ligt. steeds zijn voorbeeld voor ogen en verricht Uw taak in zijn geest als goede vaderlanders." De Indonesische Gouverneur van Djakarta sprak aan zijn graf: "Generaal, voor het Indonesië van de toekomst zeg ik, dat wij U dankbaar zullen zijn."